🧮 Nasıl Hesaplanır? Hesaplama Yöntemi
Bu araç, geçmişteki bir tarihte elinizde bulunan bir tutarın bugünkü satın alma gücü karşılığını, TÜİK'in Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerine dayanarak hesaplar. Kullanılan endeks serisi, TÜİK'in 2005 sonrası yayınladığı resmi seriye (2025=100 bazlı) ek olarak, TCMB EVDS arşivlerinden alınan 1978-79=100, 1987=100 ve 1994=100 bazlı eski TÜFE serilerinin, TÜİK'in fiili baz yılı geçiş noktalarında zincirleme (splice) yöntemiyle birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Bu sayede hesaplama 1982 Ocak ayına kadar geriye gidebilmektedir. 1 Ocak 2005'te Türk Lirası'ndan 6 sıfır atıldığı için, 2005 öncesi bir tarih seçtiğinizde tutarınızın 'eski TL' cinsinden olup olmadığını belirtmeniz istenir; işaretlerseniz tutar otomatik olarak 1.000.000'a bölünüp yeni TL karşılığına çevrilir ve hesaplama ona göre yapılır.
Bugünkü Karşılık = (Girilen Tutar ÷ Eski TL ise 1.000.000) × Değer Artış Oranı
Kümülatif Enflasyon (%) = (Değer Artış Oranı − 1) × 100
Örnek: Ocak 2010'da 1.000 TL'niz olduğunu ve güncel ay TÜFE endeksinin, Ocak 2010 endeksinin yaklaşık 13 katı olduğunu varsayalım. Bu durumda 1.000 TL'nin bugünkü karşılığı yaklaşık 13.000 TL, kümülatif enflasyon ise yaklaşık %1.200 olarak hesaplanır.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel finansal danışmanlığın yerine geçmez. Yatırım veya kredi kararlarınızı vermeden önce bankanız veya bir finansal danışmanla görüşmenizi öneririz.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Hesaplama tamamen TÜİK'in resmi Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerine dayanır. 2005 sonrası için TÜİK'in kendi resmi serisi, 2005 öncesi için ise TCMB EVDS'de yayınlanan eski baz yıllı TÜFE arşivleri, TÜİK'in fiili baz yılı değişim noktalarında zincirlenerek kullanılmıştır. Baz yılı değişimlerinde TÜİK'in tüketici sepeti ağırlıklarını da güncellediği unutulmamalıdır; bu nedenle çok uzun vadeli (20-30 yıl ve üzeri) karşılaştırmalarda sonuç, dönemin genel fiyat artış eğilimini yansıtan güvenilir bir tahmin olsa da, matematiksel olarak birebir kusursuz bir ölçüm değildir.
1 Ocak 2005'te Türk Lirası'ndan 6 sıfır atılmıştır. Eğer elinizdeki tutar bu tarihten önceki 'eski TL' cinsindense (örneğin 1998 yılında 5.000.000 TL gibi), tutarı olduğu gibi girip aracın altında çıkan 'Bu tutar eski Türk Lirası cinsindendir' kutucuğunu işaretli bırakmanız yeterlidir. Araç otomatik olarak 1.000.000'a bölüp doğru hesaplamayı yapar.
Bu araç bilinçli olarak yalnızca TÜFE (enflasyon) bazlı hesaplama sunar, çünkü TÜFE bir sepetin genel fiyat artışını ölçen resmi ve istikrarlı bir gösterge iken, altın ve döviz kurları arz-talep, faiz politikaları ve küresel gelişmelerden kaynaklanan kendi başına dalgalanmalar taşır. İkisini karıştırmak, 'satın alma gücü' ile 'yatırım getirisi' kavramlarını birbirine karıştırabilir.
TÜİK her ay, bir önceki ayın TÜFE verisini açıklar. Bu araç, TÜİK'in en son açıkladığı ay verisini 'güncel' kabul eder ve sonuç ekranının altında hangi ay verisiyle hesaplama yapıldığını açıkça belirtir.
Bu araç yalnızca fiyatlar genel seviyesindeki artışı, yani enflasyonun etkisini gösterir. Eğer o dönemki tutarınızı bir yatırım aracında (mevduat, döviz, borsa vb.) değerlendirseydiniz elde edeceğiniz gerçek (reel) getiriyi görmek isterseniz, o aracın nominal getirisini bu araçtaki kümülatif enflasyon oranıyla karşılaştırmanız gerekir.