Radyoaktif Bozunma / Yarı Ömür Hesaplama

Başlangıç veya kalan miktarı, geçen süreyi ya da yarı ömrü hesaplayın; radyoizotop kütlesi, aktivite ve çekirdek sayısı için bozunma oranlarını ve eğrisini görün.

Yalnız izlenen radyoizotopun kütlesini girin; bozunma ürünleri dâhil numunenin toplam kütlesini kullanmayın.

Tek radyoizotop, sabit fiziksel yarı ömür. 1 yıl = 365,25 gün; 1 gün = 24 saat. Ondalık ayırıcı virgüldür.

Hesaplama Sonucu

Kalan Radyoizotop Kütlesi: -
Başlangıca Göre Kalan:-
Başlangıca Göre Azalan:-
Geçen Yarı Ömür Sayısı:-
Bozunma Sabiti (λ):-

    Hesaplamak için bilinen değerleri girin.

    Radyoaktif Bozunma Eğrisi

    Grafiği görmek için bilinen değerleri girin.

    Her yarı ömür sonunda izlenen radyoizotopun miktarı yarıya iner.

    Nasıl Hesaplanır? Hesaplama Yöntemi

    Tek bir radyoizotopun, dışarıdan ekleme veya uzaklaştırma olmadan sabit fiziksel yarı ömürle bozunduğu kabul edilir. Başlangıç miktarı, kalan miktar, geçen süre ve yarı ömürden üçü biliniyorsa dördüncüsü bulunur. X, izlenen radyoizotopun kütlesi, beklenen çekirdek sayısı veya aynı izotopun aktivitesi olabilir. Kütle–aktivite dönüşümü yapılmaz. Bozunma zincirleri ve biyolojik uzaklaştırma modellenmez. Zamanlar saniyeye dönüştürülür; bir yıl 365,25 gün kabul edilir.

    X(t) = X₀ × 2−t / t½ = X₀ × e−λt
    λ = ln(2) / t½
    X₀ = X(t) × 2t / t½
    t = t½ × ln(X₀ / X(t)) / ln(2)
    t½ = t × ln(2) / ln(X₀ / X(t))
    Kalan (%) = 100 × 2−t / t½
    Azalan (%) = 100 − Kalan (%)

    Sıkça Sorulan Sorular

    Yarı ömür ne demektir?

    İzlenen radyoizotopun beklenen çekirdek sayısının yarıya inmesi için geçen süredir. Aynı izotopun kütlesi ve aktivitesi de aynı oranda azalır. Bir yarı ömürde %50, iki yarı ömürde %25, üç yarı ömürde %12,5 kalır.

    Hangi değeri hesaplayabilirim?

    Kalan miktar, başlangıç miktarı, geçen süre veya yarı ömür seçeneklerinden birini seçip diğer üç değeri girin. Zamanların ve miktarların giriş birimleri farklı olabilir; aynı türdeki birimler hesaplamada dönüştürülür.

    Kütle alanına numunenin toplam kütlesini mi yazmalıyım?

    Yalnız izlenen radyoizotopun kütlesini yazın. Bozunma ürünleri ve diğer maddeleri içeren toplam numune kütlesi bu formülle yarıya inmez.

    Aktivite ile radyasyon dozu aynı şey mi?

    Hayır. Aktivite saniyedeki bozunma sayısını belirtir; 1 Bq saniyede 1 bozunmadır. Bu araç aktivitenin zamanla değişimini hesaplar, radyasyon dozu veya maruziyet değerlendirmesi yapmaz.

    Kalan miktar neden sıfır girilemiyor?

    Sabit yarı ömürlü üstel modelde miktar sıfıra yaklaşır, sonlu sürede tam sıfır olmaz. Sıfır ölçüm, ölçüm sınırının altında olmayı da gösterebilir. Başlangıç ve kalan miktar pozitif olmalıdır.

    Süre sıfırsa veya miktarlar eşitse ne olur?

    Kalan ya da başlangıç miktarı hesabında sıfır sürede miktar değişmez. Geçen süre hesabında eşit miktarlar sıfır süre verir. Yarı ömür hesabında ise pozitif süre ve başlangıçtan daha küçük kalan miktar gerekir; aksi durumda tek bir sonlu yarı ömür belirlenemez.

    Yıl ve gün nasıl dönüştürülüyor?

    Bir gün 24 saat, bir yıl 365,25 gün olarak alınır. Yıl burada sabit bir süre birimidir; takvim tarihleri ve artık yıl aralıkları hesaplanmaz.

    Çekirdek sayısı neden kesirli çıkabilir?

    Üstel model istatistiksel beklenen çekirdek sayısını verir. Tek bir numunedeki gerçek çekirdek sayısı tam sayıdır; özellikle çok az çekirdek kaldığında gerçek sonuçlar bu ortalamadan sapabilir.

    Bu hesap tüm radyoaktif karışımlar için geçerli mi?

    Tek radyoizotop ve sabit fiziksel yarı ömür varsayılır. Birden fazla izotop, radyoaktif bozunma ürünlerinin birikmesi, dışarıdan madde eklenmesi veya biyolojik uzaklaştırma farklı modeller gerektirir.

    Grafikte yatay eksen neden yarı ömür sayısı?

    Zaman, girilen yarı ömre bölünerek gösterilir. Böylece farklı zaman birimleri ve çok farklı yarı ömürler aynı eğri üzerinde karşılaştırılabilir. Hesaplanan nokta eğri üzerinde işaretlenir; grafik en fazla ilk 20 yarı ömrü gösterir.

    Hesaplama Kaynakları