Çaprazlama Hesaplama

Tek veya iki karakter için ebeveyn genotiplerini seçin. Monohibrit ve dihibrit çaprazlamada genotip ve fenotip olasılıklarını hesaplayın; birleşmeleri çaprazlama karesinde görün.

Ebeveynlerin Genotipleri

Her harfe dokunarak büyük/küçük halini değiştirebilirsiniz. Sonuçlar hemen güncellenir.

Genotip harfi: A/a Harf değiştir

Seçtiğiniz harf bütün gösterimlere uygulanır. Harfi değiştirmek olasılıkları değiştirmez.

A baskın, a çekinik aleli gösterir. Melez genotipte büyük harf önce yazılır.

Birinci ebeveyn

Melez (heterozigot)

İkinci ebeveyn

Melez (heterozigot)

İki Karakter İçin Ebeveyn Genotipleri

Her harfe dokunarak aleli değiştirin. İlk çift birinci, ikinci çift ikinci karaktere aittir. Her çiftte büyük harf önce yazılır.

Genotip harfleri: A/a ve B/b Harf değiştir

Bu hesap, iki karakterin bağımsız kalıtıldığını ve her karakterde tam baskınlık olduğunu varsayar.

Birinci ebeveyn

AaBb

İkinci ebeveyn

AaBb

Çaprazlama Karesi (Punnett Karesi)

—

1. ebeveyn ↓2. ebeveyn → — —
— —— ——
— —— ——

Her hücre, soldaki ve üstteki birer alelin birleşmesidir. Dört hücre dört gerçek yavruyu değil, eş olasılıklı birleşmeleri gösterir.

—

Genotip ve Fenotip Olasılıkları

AA — Saf baskın: —
Aa — Melez: —
aa — Saf çekinik: —
Baskın özelliğin görülme olasılığı: —
Çekinik özelliğin görülme olasılığı: —
Toplam saf döl olasılığı: —
Genotip oranı (AA : Aa : aa): —
Fenotip oranı (baskın : çekinik): —

—

Bu hesaplama tek karakter ve tam baskınlık içindir. Her yavrunun olasılığı ayrı değerlendirilir; gerçek yavru sayıları bu oranlara tam uymayabilir.

Nasıl Hesaplanır? Hesaplama Yöntemi

Çaprazlama, iki ebeveynden gelen alellerin yavruda nasıl birleşebileceğini gösterir. Aynı genin farklı biçimlerine alel denir. Büyük harf baskın, küçük harf çekinik aleli gösterir. İki alel aynıysa saf döl, farklıysa melez döl oluşur. Melez genotipte büyük harf önce yazılır: Aa.

Tek karakter için Aa ile Aa genotiplerini çaprazladığımızı varsayalım. Her ebeveyn A veya a alelini eşit olasılıkla aktarabilir. Birleşmeler AA, Aa, Aa ve aa olur. Buna göre genotip olasılıkları sırasıyla %25, %50 ve %25 bulunur. Tam baskınlıkta AA ve Aa baskın özelliği gösterdiğinden fenotip oranı 3 : 1 çıkar.

İki karakterde her alel çifti kendi içinde değerlendirilir. AaBb genotipinde Aa birinci, Bb ikinci karaktere aittir. Karakterler bağımsız kalıtılıyorsa bu birey AB, Ab, aB ve ab gametlerini eşit olasılıkla oluşturur. İki AaBb bireyin çaprazlanmasında 4 × 4 = 16 eş olasılıklı birleşme elde ederiz. Genotipler her karakter için büyük harf önce gelecek şekilde yazılır: AaBb gibi.

Örnek olarak AaBb × AaBb çaprazlamasında iki karakterde de baskın özelliğin görülme olasılığı 3/4 × 3/4 = 9/16 olur. Birinci baskın, ikinci çekinik için 3/16; birinci çekinik, ikinci baskın için 3/16; iki karakterin de çekinik olması için 1/16 bulunur. Fenotip oranı bu sırayla 9 : 3 : 3 : 1 çıkar. Her çaprazlama aynı oranı vermez; seçtiğiniz ebeveynlere göre olasılıklar yeniden hesaplanır.

İki Karakter sekmesi, her karakter için iki alel, tam baskınlık ve karakterlerin bağımsız kalıtımı modelini kullanır. Bağlı genler ve krossing over bu hesabın kapsamında değildir. Araç belirli bir canlı türünü veya özelliği seçmez. Harf değiştir seçeneği yalnız gösterimde kullanılan harfleri değiştirir.

Tek karakter: her hücre = 1/2 × 1/2 = 1/4
İki bağımsız karakter: her hücre = 1/4 × 1/4 = 1/16
Genotip olasılığı = ilgili genotipin hücre sayısı / toplam hücre sayısı
Birlikte görülme olasılığı = 1. karakterin olasılığı × 2. karakterin olasılığı
Örnek: AaBb × AaBb → A_B_ : A_bb : aaB_ : aabb = 9 : 3 : 3 : 1

Sıkça Sorulan Sorular

Hesaplama Kaynakları